Critical Path Method (Phương pháp đường găng) là một Tool and Technique thuộc nhóm Ungrouped Tools and Techniques trong PMBOK® Guide – Sixth Edition. Đây là một kỹ thuật phân tích lịch trình (schedule analysis) được sử dụng để xác định chuỗi các hoạt động quan trọng nhất trong dự án (critical path) — tức là chuỗi có tổng độ dài thời gian lớn nhất, quyết định thời gian hoàn thành sớm nhất của toàn bộ dự án.
Phương pháp này giúp Project Manager xác định các hoạt động không có độ trễ (float/slack) và tập trung kiểm soát các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án.
🎯 Mục đích
- Xác định thời gian hoàn thành tối thiểu của dự án.
- Nhận diện các hoạt động quan trọng cần được giám sát chặt chẽ.
- Hỗ trợ phân tích tác động của thay đổi hoặc chậm trễ.
- Làm cơ sở cho việc tối ưu hóa tiến độ (Schedule Compression).
⚙️ Quy trình áp dụng Critical Path Method
-
Liệt kê tất cả các hoạt động của dự án:
- Dựa trên Activity List và WBS, xác định toàn bộ hoạt động cần thực hiện.
-
Xác định các mối quan hệ phụ thuộc (Dependencies):
- Phân loại FS (Finish-to-Start), SS (Start-to-Start), FF (Finish-to-Finish), SF (Start-to-Finish).
- Biểu diễn mối quan hệ bằng Network Diagram (sơ đồ mạng lưới).
-
Ước lượng thời gian cho từng hoạt động:
- Sử dụng dữ liệu từ quy trình Estimate Activity Durations.
-
Tính toán các thời điểm sớm nhất và muộn nhất:
- Forward Pass: xác định Early Start (ES) và Early Finish (EF).
- Backward Pass: xác định Late Start (LS) và Late Finish (LF).
-
Xác định đường găng và độ trễ:
- Độ trễ (Float) = LS – ES hoặc LF – EF.
- Đường găng là chuỗi các hoạt động có Float = 0.
-
Cập nhật và phân tích:
- Khi có thay đổi trong hoạt động, phụ thuộc hoặc thời gian, phải tính lại đường găng để duy trì tính chính xác của lịch trình.
📊 Ví dụ minh họa
Giả sử dự án có 5 hoạt động:
| Hoạt động | Thời lượng (ngày) | Phụ thuộc |
|---|---|---|
| A | 3 | – |
| B | 5 | A |
| C | 2 | A |
| D | 4 | B, C |
| E | 2 | D |
- Chuỗi đường găng: A → B → D → E
- Tổng thời gian: 3 + 5 + 4 + 2 = 14 ngày
- Hoạt động C nằm ngoài đường găng, có thể trễ tối đa 3 ngày mà không ảnh hưởng đến toàn dự án.
💡 Lợi ích
- Xác định rõ thứ tự ưu tiên và kiểm soát tiến độ hiệu quả.
- Hỗ trợ đánh giá tác động của thay đổi lên toàn dự án.
- Làm cơ sở cho Schedule Compression (Fast Tracking, Crashing).
- Tăng tính minh bạch khi báo cáo tiến độ cho stakeholder.
⚠️ Hạn chế
- Không thể hiện độ không chắc chắn trong ước lượng thời gian (chỉ phù hợp với dự án có dữ liệu chắc chắn).
- Phức tạp với dự án lớn hoặc nhiều mối phụ thuộc.
- Dễ bị sai lệch nếu thông tin đầu vào (duration, dependencies) không chính xác.
- Không phản ánh yếu tố tài nguyên (resource constraints) trừ khi kết hợp với kỹ thuật Resource Leveling.
🧭 Lưu ý khi sử dụng
- Kết hợp với kỹ thuật What-if Scenario Analysis để đánh giá tác động của thay đổi.
- Sử dụng phần mềm quản lý tiến độ như MS Project, Primavera hoặc Smartsheet để tự động tính đường găng.
- Theo dõi và cập nhật đường găng thường xuyên, đặc biệt khi có thay đổi trong phạm vi hoặc thứ tự công việc.
- Kết hợp với Schedule Baseline và Performance Reports để quản lý tiến độ toàn diện.
📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Critical Path Method Template (biểu mẫu xác định đường găng, tính toán Float và lập sơ đồ mạng lưới hoạt động) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/