Expert Judgment (Ý kiến chuyên gia) là một Tool and Technique thuộc nhóm Ungrouped Tools and Techniques trong PMBOK® Guide – Sixth Edition.
Đây là một trong những kỹ thuật được sử dụng phổ biến nhất trong quản lý dự án, xuất hiện ở hầu hết các quy trình của PMBOK. Expert Judgment được sử dụng khi cần ra quyết định hoặc ước lượng dựa trên kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm và năng lực chuyên môn của các cá nhân hoặc tổ chức có chuyên môn liên quan đến lĩnh vực dự án.
Việc tận dụng ý kiến của chuyên gia giúp Project Manager có được đánh giá chính xác hơn về rủi ro, chi phí, phạm vi, tiến độ hoặc tính khả thi của giải pháp.
🎯 Mục đích của Expert Judgment
Mục đích chính của việc sử dụng Expert Judgment là cung cấp cơ sở chuyên môn và thực tiễn để hỗ trợ các quyết định quan trọng trong dự án, bao gồm:
- Xác định yêu cầu, phạm vi hoặc giải pháp kỹ thuật.
- Đánh giá và lựa chọn phương án thực hiện.
- Ước lượng chi phí, thời gian hoặc nguồn lực.
- Xác định rủi ro tiềm ẩn và chiến lược ứng phó.
- Kiểm tra tính khả thi và mức độ hoàn thiện của sản phẩm hoặc quy trình.
🔧 Quy trình áp dụng Expert Judgment
- Xác định lĩnh vực cần ý kiến chuyên gia: Xác định rõ vấn đề, chủ đề hoặc quyết định cần đánh giá (ví dụ: ước lượng chi phí, thiết kế kỹ thuật, hoặc phân tích rủi ro).
- Lựa chọn chuyên gia phù hợp: Dựa trên các tiêu chí như kinh nghiệm, năng lực chuyên môn, chứng chỉ, hoặc thành tích dự án tương tự.
- Chuẩn bị thông tin đầu vào: Cung cấp dữ liệu, tài liệu, hoặc mô tả bối cảnh đầy đủ để chuyên gia hiểu rõ vấn đề.
- Thu thập ý kiến chuyên gia: Có thể thực hiện qua phỏng vấn, workshop, bảng câu hỏi, hay phương pháp Delphi.
- Tổng hợp và phân tích ý kiến: Đánh giá độ tin cậy, sự nhất quán và tính khả thi giữa các ý kiến thu được.
- Tài liệu hóa kết quả: Ghi nhận kết luận, khuyến nghị và lập luận của chuyên gia làm cơ sở cho quyết định hoặc báo cáo dự án.
💡 Ví dụ minh họa thực tế
Trong một dự án xây dựng hệ thống phần mềm quản lý ngân hàng, nhóm dự án cần xác định khung thời gian phù hợp cho việc triển khai API bảo mật.
Project Manager mời một chuyên gia bảo mật với hơn 10 năm kinh nghiệm trong ngành Fintech để tư vấn. Chuyên gia này đề xuất:
- Chia giai đoạn triển khai thành 3 bước: thiết kế, kiểm thử bảo mật và triển khai.
- Thêm 20% thời gian dự phòng cho kiểm thử penetration test.
Nhờ đó, kế hoạch dự án được điều chỉnh phù hợp và giảm thiểu rủi ro bảo mật trong giai đoạn go-live.
✅ Lợi ích của Expert Judgment
- Cung cấp kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm thực tế.
- Hỗ trợ ra quyết định chính xác trong điều kiện không chắc chắn.
- Giúp nhận diện rủi ro và cơ hội tiềm ẩn mà nhóm dự án có thể bỏ sót.
- Tăng tính tin cậy và khả năng chấp nhận của kế hoạch dự án.
⚠️ Mặt hạn chế
- Có thể mang tính chủ quan nếu chuyên gia thiếu dữ liệu hỗ trợ.
- Dễ bị ảnh hưởng bởi thiên kiến cá nhân (bias) hoặc xung đột lợi ích.
- Việc mời chuyên gia đôi khi tốn kém và mất thời gian.
- Nếu không ghi nhận rõ ràng, có thể gây hiểu lầm hoặc khó truy xuất nguồn gốc quyết định.
🧭 Lưu ý khi sử dụng
- Nên sử dụng nhiều chuyên gia độc lập để tăng độ tin cậy của kết quả.
- Khi có sự khác biệt ý kiến, nên áp dụng kỹ thuật Delphi hoặc consensus-based decision making để đạt được sự đồng thuận.
- Luôn tài liệu hóa ý kiến chuyên gia kèm theo giả định và cơ sở dữ liệu đi kèm.
- Đảm bảo chuyên gia được cung cấp đầy đủ thông tin bối cảnh để tránh đánh giá sai lệch.
📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Expert Judgment Evaluation Template (Biểu mẫu thu thập và đánh giá ý kiến chuyên gia) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/