Influencing (Ảnh hưởng) là một kỹ thuật thuộc nhóm Interpersonal and Team Skills Tools and Techniques, giúp nhà quản lý dự án tác động tích cực đến hành vi, thái độ và quyết định của người khác mà không cần dựa vào quyền lực chính thức. Đây là năng lực quan trọng giúp xây dựng niềm tin, tạo sự đồng thuận và thúc đẩy hợp tác giữa các thành viên và stakeholder trong suốt vòng đời dự án.
🎯 Mục đích
- Thuyết phục và định hướng hành động của người khác để đạt mục tiêu chung của dự án.
- Xây dựng mối quan hệ tin cậy và tôn trọng lẫn nhau giữa các bên liên quan.
- Tăng khả năng lãnh đạo và ảnh hưởng không chính thức của Project Manager.
- Giảm xung đột và tăng hiệu quả ra quyết định.
⚙️ Các yếu tố cốt lõi của kỹ năng ảnh hưởng
-
Sự tin cậy (Trust):
Là nền tảng của ảnh hưởng. Người có uy tín và nhất quán trong hành động sẽ dễ thuyết phục người khác hơn. -
Tín nhiệm (Credibility):
Thể hiện qua kiến thức, năng lực chuyên môn và khả năng giải quyết vấn đề. Người có năng lực thật sự thường được lắng nghe và tôn trọng. -
Truyền thông hiệu quả (Effective Communication):
Giao tiếp rõ ràng, trung thực, biết lắng nghe và phản hồi đúng lúc giúp tạo ra ảnh hưởng tích cực. -
Đồng cảm (Empathy):
Hiểu cảm xúc, động cơ và nhu cầu của người khác giúp chọn cách tiếp cận phù hợp, tăng tính thuyết phục. -
Tính chính trực (Integrity):
Hành động nhất quán với lời nói và giá trị cá nhân giúp duy trì niềm tin lâu dài.
🧩 Các phương pháp ảnh hưởng phổ biến
- Rational Persuasion (Thuyết phục bằng lý trí): Dựa trên dữ liệu, logic và lợi ích rõ ràng.
- Inspirational Appeal (Kêu gọi cảm xúc): Tạo động lực bằng tầm nhìn, giá trị hoặc mục tiêu ý nghĩa.
- Consultation (Tham vấn): Tham khảo ý kiến người khác để tăng cam kết và đồng thuận.
- Collaboration (Hợp tác): Làm việc cùng nhau để đạt kết quả win-win.
- Personal Appeal (Thuyết phục cá nhân): Dựa vào mối quan hệ cá nhân hoặc sự tôn trọng lẫn nhau.
- Exchange (Trao đổi lợi ích): Đưa ra đề xuất có lợi cho cả hai bên để đạt mục tiêu.
💬 Ví dụ minh họa
Trong một dự án phần mềm, nhóm phát triển phản đối việc rút ngắn thời hạn bàn giao. Project Manager không áp đặt, mà:
- Thuyết phục bằng lý trí (Rational Persuasion): Giải thích lợi ích kinh doanh khi bàn giao sớm (tăng doanh thu sớm, củng cố uy tín với khách hàng).
- Tham vấn (Consultation): Hỏi ý kiến nhóm về giải pháp tối ưu để vẫn đảm bảo chất lượng.
-
Hợp tác (Collaboration): Đề xuất hỗ trợ tài nguyên và overtime hợp lý.
➡️ Kết quả: Nhóm đồng thuận với kế hoạch mới mà vẫn giữ tinh thần tích cực.
💡 Lợi ích
- Tăng hiệu quả làm việc nhóm và sự phối hợp.
- Giúp giải quyết mâu thuẫn nhanh chóng và tích cực.
- Thúc đẩy động lực và tinh thần trách nhiệm của thành viên.
- Tạo nền tảng cho sự lãnh đạo bền vững và được tôn trọng.
⚠️ Hạn chế
- Mất thời gian để xây dựng uy tín và niềm tin.
- Khó duy trì ảnh hưởng nếu không có hành động nhất quán.
- Dễ bị hiểu lầm nếu thuyết phục không đúng cách hoặc vượt quá giới hạn cá nhân.
- Không hiệu quả với những stakeholder có quyền lực hoặc lợi ích xung đột mạnh.
🧭 Lưu ý khi sử dụng
- Luôn tôn trọng ý kiến người khác, tránh thao túng hoặc gây áp lực.
- Kết hợp ảnh hưởng với Emotional Intelligence (Trí tuệ cảm xúc) và Communication Skills để nâng cao hiệu quả.
- Duy trì sự trung thực và minh bạch trong mọi tương tác.
- Đánh giá mức độ ảnh hưởng của stakeholder trong quá trình ra quyết định để chọn cách tiếp cận phù hợp.
📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Influencing Template (biểu mẫu hướng dẫn xây dựng kỹ năng ảnh hưởng và chiến lược thuyết phục stakeholder) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/