Leadership (Lãnh đạo) là một kỹ thuật thuộc nhóm Interpersonal and Team Skills Tools and Techniques, giúp nhà quản lý dự án truyền cảm hứng, định hướng, hỗ trợ và thúc đẩy đội ngũ đạt được mục tiêu chung. Kỹ năng lãnh đạo không chỉ dựa vào quyền hạn chính thức, mà còn đến từ uy tín, tầm nhìn và khả năng ảnh hưởng tích cực đến con người và tổ chức.
🎯 Mục đích
- Định hướng và truyền cảm hứng cho nhóm dự án.
- Xây dựng văn hóa hợp tác, tin cậy và trách nhiệm.
- Khuyến khích sáng tạo và phát triển năng lực cá nhân.
- Đảm bảo nhóm luôn tập trung và gắn kết với mục tiêu dự án.
⚙️ Các phong cách lãnh đạo phổ biến
Tùy thuộc vào tình huống, mức độ trưởng thành của nhóm và văn hóa tổ chức, Project Manager có thể áp dụng một hoặc kết hợp nhiều phong cách lãnh đạo:
-
Autocratic (Lãnh đạo chuyên quyền)
- Người lãnh đạo ra quyết định một chiều, kiểm soát chặt chẽ tiến trình.
-
Phù hợp trong tình huống khẩn cấp hoặc cần phản ứng nhanh.
⚠️ Hạn chế: Giảm tính chủ động và sáng tạo của nhóm.
-
Democratic / Participative (Lãnh đạo dân chủ / tham gia)
- Khuyến khích mọi người đóng góp ý kiến và tham gia vào quá trình ra quyết định.
-
Phù hợp trong các nhóm có kinh nghiệm và cần sáng tạo.
✅ Ưu điểm: Tăng tính cam kết và tinh thần nhóm.
-
Laissez-faire (Lãnh đạo tự do)
- Trao quyền hoàn toàn cho nhóm, người lãnh đạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ khi cần.
-
Phù hợp khi đội ngũ có chuyên môn cao và tự quản tốt.
⚠️ Hạn chế: Thiếu kiểm soát có thể dẫn đến mất định hướng.
-
Transactional (Lãnh đạo giao dịch)
- Dựa trên nguyên tắc thưởng – phạt để duy trì động lực và kỷ luật.
-
Phù hợp trong môi trường có quy trình chặt chẽ như sản xuất, kỹ thuật.
⚠️ Hạn chế: Không khuyến khích sáng tạo hoặc gắn kết dài hạn.
-
Transformational (Lãnh đạo truyền cảm hứng / chuyển đổi)
- Truyền tầm nhìn, khơi dậy đam mê và động lực nội tại trong nhóm.
-
Phù hợp với dự án đổi mới, cần sự cam kết và tinh thần vượt khó.
✅ Ưu điểm: Tạo ảnh hưởng mạnh mẽ và phát triển đội ngũ bền vững.
💬 Ví dụ minh họa
Một Project Manager đang quản lý dự án phát triển ứng dụng mới. Khi nhóm gặp khó khăn do khối lượng công việc tăng, thay vì ép tiến độ, người lãnh đạo truyền cảm hứng bằng cách chia sẻ tầm nhìn sản phẩm, ghi nhận nỗ lực của từng thành viên, và tổ chức buổi họp nhóm để cùng tìm giải pháp. Kết quả, nhóm tăng tinh thần làm việc và hoàn thành milestone đúng hạn.
💡 Lợi ích
- Tăng cường tinh thần trách nhiệm và gắn kết trong nhóm.
- Cải thiện hiệu suất làm việc và năng suất dự án.
- Tạo môi trường tích cực, thúc đẩy học hỏi và phát triển.
- Nâng cao uy tín và khả năng ảnh hưởng của Project Manager.
⚠️ Hạn chế
- Cần thời gian và kinh nghiệm để chọn phong cách lãnh đạo phù hợp.
- Thiếu linh hoạt có thể dẫn đến phản tác dụng (ví dụ: dùng chuyên quyền trong nhóm sáng tạo).
- Áp lực cao khi phải cân bằng giữa kết quả dự án và yếu tố con người.
- Hiệu quả phụ thuộc vào mức độ tin cậy giữa lãnh đạo và nhóm.
🧭 Lưu ý khi sử dụng
- Điều chỉnh phong cách lãnh đạo tùy theo giai đoạn dự án (khởi tạo, thực hiện, kết thúc).
- Kết hợp với kỹ năng Emotional Intelligence và Influencing để lãnh đạo bằng cảm xúc và thấu hiểu.
- Luôn ghi nhận và khen ngợi đúng lúc, giúp duy trì động lực nhóm.
- Làm gương trong hành động, vì hành vi của người lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp đến văn hóa nhóm.
📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Leadership Development Template (biểu mẫu định hướng phát triển phong cách lãnh đạo trong dự án) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/