⏱️ Leads and Lags (Độ dẫn và độ trễ)

Leads and Lags (Độ dẫn và độ trễ) là một Tool and Technique thuộc nhóm Ungrouped Tools and Techniques trong PMBOK® Guide – Sixth Edition.

Kỹ thuật này được sử dụng chủ yếu trong quy trình Develop Schedule (Phát triển tiến độ) và Sequence Activities (Sắp xếp trình tự hoạt động) nhằm điều chỉnh mối quan hệ logic giữa các hoạt động trong sơ đồ mạng lưới (network diagram), giúp phản ánh chính xác thời gian thực tế của dự án.

🎯 Mục đích của Leads and Lags

Mục tiêu chính của việc áp dụng Leads and Lags là:

  • Tinh chỉnh mối quan hệ giữa các hoạt động (dependencies) trong lịch trình.
  • Phản ánh sự chồng chéo (lead) hoặc độ trễ (lag) thực tế giữa hai công việc.
  • Giúp xây dựng lịch trình chính xác và linh hoạt hơn.
  • Tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực và thời gian dự án.

🔧 Giải thích khái niệm

  1. Lead (Độ dẫn)
    Lead là khoảng thời gian mà hoạt động kế tiếp có thể bắt đầu sớm hơn so với hoạt động trước đó.
    • Ví dụ: Khi lập kế hoạch dự án phần mềm, nhóm có thể bắt đầu viết tài liệu hướng dẫn (user guide) khi việc phát triển phần mềm mới hoàn thành 80%.
    • Điều này giúp tiết kiệm thời gian và đẩy nhanh tiến độ tổng thể.
  2. Lag (Độ trễ)
    Lag là khoảng thời gian phải chờ đợi giữa hai hoạt động phụ thuộc.
    • Ví dụ: Sau khi đổ bê tông sàn, cần chờ 7 ngày để bê tông khô trước khi bắt đầu xây tường tầng trên.
    • Đây là độ trễ bắt buộc để đảm bảo chất lượng công trình.

⚙️ Quy trình áp dụng Leads and Lags

  1. Xác định mối quan hệ logic giữa các hoạt động:
    • Sử dụng kỹ thuật Dependency Determination and Integration để xác định loại phụ thuộc (FS, SS, FF, SF).
  2. Phân tích nhu cầu điều chỉnh:
    • Xem xét các hoạt động có thể chồng lấn hoặc cần thời gian chờ giữa chúng.
  3. Áp dụng Lead hoặc Lag:
    • Áp dụng giá trị cụ thể (ví dụ: Lead = 2 ngày, Lag = 3 ngày) vào sơ đồ mạng lưới hoặc công cụ lập tiến độ (MS Project, Primavera, v.v.).
  4. Xác nhận với nhóm và stakeholders:
    • Đảm bảo các giá trị lead/lag phản ánh đúng thực tế và được tất cả các bên chấp thuận.
  5. Cập nhật Schedule Model:
    • Sau khi áp dụng, điều chỉnh Schedule Network Diagram và Project Schedule Baseline.

💡 Ví dụ minh họa thực tế

Một dự án thiết kế nhà ở có hai hoạt động liên tiếp:

  • A: Thiết kế bản vẽ kiến trúc (thời gian 10 ngày)
  • B: Dự toán chi phí xây dựng (thời gian 5 ngày)

Thông thường, hoạt động B chỉ có thể bắt đầu sau khi hoàn thành hoạt động A (Finish-to-Start). Tuy nhiên:

  • PM áp dụng Lead 3 ngày, nghĩa là nhóm dự toán có thể bắt đầu 3 ngày trước khi A hoàn thành.
  • Nhờ đó, tiến độ tổng thể rút ngắn được 3 ngày mà vẫn đảm bảo tính chính xác của dữ liệu.

✅ Lợi ích của Leads and Lags

  • Tối ưu hóa tiến độ bằng cách tận dụng các khoảng thời gian chồng lấn hợp lý.
  • Phản ánh chính xác thực tế triển khai, đặc biệt trong các dự án có quy trình song song.
  • Giúp xác định đường găng (critical path) chính xác hơn.
  • Cải thiện hiệu suất sử dụng tài nguyên và giảm idle time.

⚠️ Mặt hạn chế

  • Nếu không được quản lý cẩn thận, Lead quá lớn có thể gây rủi ro do hoạt động kế tiếp phụ thuộc vào dữ liệu chưa hoàn chỉnh.
  • Lag không hợp lý có thể làm kéo dài tiến độ không cần thiết.
  • Dễ gây nhầm lẫn trong biểu đồ mạng lưới nếu không được ghi chú rõ ràng.
  • Cần tài liệu hóa chi tiết lý do áp dụng để tránh hiểu sai khi cập nhật hoặc kiểm toán.

🧭 Lưu ý khi sử dụng

  • Chỉ áp dụng Lead hoặc Lag khi có lý do thực tế rõ ràng (kỹ thuật, tài nguyên, quy trình).
  • Luôn ghi rõ độ dài Lead/Lag và lý do áp dụng trong Schedule Data.
  • Theo dõi tác động của Lead/Lag lên Critical Path để tránh sai lệch trong kiểm soát tiến độ.
  • Khi có thay đổi, cập nhật đồng bộ trong sơ đồ mạng lưới và baseline.

📎 Tải Template

👉 Bạn có thể tải Leads and Lags Schedule Template (Biểu mẫu áp dụng độ dẫn và độ trễ trong tiến độ dự án) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/