🔍 Tổng quan
Make-or-Buy Analysis là một kỹ thuật trong nhóm Data Analysis Techniques, được sử dụng để quyết định xem một sản phẩm hoặc dịch vụ nên được tự thực hiện nội bộ (Make) hay thuê bên ngoài (Buy).
Kỹ thuật này giúp cân nhắc giữa chi phí, thời gian, rủi ro, năng lực nội bộ và chiến lược dài hạn của tổ chức, từ đó chọn giải pháp tối ưu về cả kinh tế và quản trị.
Trong quản lý dự án theo chuẩn PMI, Make-or-Buy Analysis thường được thực hiện trong quy trình Plan Procurement Management, và kết quả được ghi lại trong Procurement Management Plan hoặc Make-or-Buy Decision Document.
🎯 Mục tiêu sử dụng
- Xác định phương án hiệu quả nhất về chi phí và thời gian cho từng hạng mục dự án.
- Đảm bảo quyết định phù hợp với năng lực nội bộ và chiến lược tổ chức.
- Giảm rủi ro liên quan đến năng lực, chất lượng hoặc tiến độ.
- Hỗ trợ việc ra quyết định minh bạch và có căn cứ định lượng.
- Là cơ sở cho quá trình đấu thầu và lựa chọn nhà cung cấp (nếu quyết định thuê ngoài).
🧩 Các yếu tố cần phân tích
Khi thực hiện Make-or-Buy Analysis, nhóm dự án cần xem xét nhiều yếu tố:
| Nhóm yếu tố | Ví dụ cụ thể |
|---|---|
| Chi phí (Cost) | So sánh chi phí tự làm (lương, vật tư, khấu hao) với chi phí thuê ngoài (giá hợp đồng, vận chuyển, quản lý). |
| Thời gian (Schedule) | Thuê ngoài có thể nhanh hơn, nhưng phụ thuộc vào thời gian đàm phán, giao hàng, và chấp thuận. |
| Năng lực nội bộ (Capability) | Đội ngũ có đủ kỹ năng và công nghệ không? Việc tự làm có ảnh hưởng đến các hoạt động khác không? |
| Chất lượng (Quality) | Nhà cung cấp bên ngoài có đảm bảo tiêu chuẩn yêu cầu không? Có dễ kiểm soát chất lượng không? |
| Rủi ro (Risk) | Liên quan đến bảo mật, phụ thuộc đối tác, thay đổi giá thị trường, hoặc chậm tiến độ. |
| Chiến lược dài hạn (Strategic fit) | Việc tự làm có giúp phát triển năng lực tổ chức trong tương lai không? |
📐 Công thức tính chi phí so sánh
Để hỗ trợ ra quyết định, có thể sử dụng phân tích định lượng bằng công thức tổng chi phí (Total Cost Comparison):
Công thức:
Tổng chi phí tự làm (Make) = Chi phí cố định (Fixed Cost) + Chi phí biến đổi mỗi đơn vị (Variable Cost) × Số lượng sản phẩm/dịch vụ cần thiết (Q)
Tổng chi phí thuê ngoài (Buy) = Chi phí mua mỗi đơn vị (Purchase Cost) × Số lượng (Q)
Ký hiệu:
- FC: Fixed Cost (chi phí cố định – như đầu tư máy móc, nhân lực nội bộ, đào tạo, bảo trì).
- VC: Variable Cost (chi phí biến đổi trên mỗi đơn vị khi tự làm).
- P: Purchase Cost (chi phí mua trên mỗi đơn vị khi thuê ngoài).
- Q: Số lượng sản phẩm hoặc dịch vụ cần.
Công thức so sánh điểm hòa vốn (Break-even Point):
FC + VC × Q = P × Q
=> Q = FC / (P – VC)
Giải thích:
- Nếu Q nhỏ hơn điểm hòa vốn, thuê ngoài sẽ tiết kiệm hơn.
- Nếu Q lớn hơn điểm hòa vốn, tự làm nội bộ sẽ hiệu quả hơn.
💡 Ví dụ minh họa
Một công ty phần mềm cần phát triển module quản lý khách hàng (CRM).
Hai lựa chọn:
-
Tự làm (Make):
- Chi phí cố định: 100 triệu VNĐ (nhân sự, công cụ, máy chủ).
- Chi phí biến đổi: 2 triệu VNĐ cho mỗi khách hàng triển khai.
-
Thuê ngoài (Buy):
- Chi phí mua: 6 triệu VNĐ mỗi khách hàng.
Tìm điểm hòa vốn:
Q = 100 / (6 – 2) = 25 khách hàng.
Kết luận:
- Nếu công ty có dưới 25 khách hàng → nên thuê ngoài (Buy) để tiết kiệm.
- Nếu trên 25 khách hàng → nên tự làm (Make) vì chi phí trung bình giảm khi khối lượng tăng.
📘 Ứng dụng trong các quy trình PMP
- Plan Procurement Management: Ra quyết định thuê ngoài hay tự làm cho từng hạng mục.
- Estimate Costs: Cung cấp dữ liệu chi phí thực tế và ước tính.
- Perform Quantitative Risk Analysis: Đánh giá rủi ro định lượng của từng phương án.
- Develop Project Management Plan: Đảm bảo quyết định phù hợp với chiến lược và năng lực tổ chức.
⚙️ Lợi ích
- Đưa ra quyết định có cơ sở định lượng rõ ràng.
- Giúp tối ưu hóa chi phí và thời gian dự án.
- Giảm rủi ro liên quan đến năng lực và chất lượng.
- Tăng tính minh bạch trong quy trình mua sắm và lựa chọn nhà cung cấp.
- Hỗ trợ xây dựng chiến lược năng lực dài hạn cho tổ chức.
⚡ Lưu ý khi áp dụng
- Không nên chỉ dựa trên chi phí — cần cân nhắc cả yếu tố rủi ro, chiến lược, và năng lực.
- Cập nhật dữ liệu thực tế thường xuyên vì giá mua và chi phí nội bộ có thể thay đổi theo thời gian.
- Nên kết hợp với Risk Analysis và Procurement Strategy để có cái nhìn toàn diện hơn.
📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Make-or-Buy Analysis Template (bao gồm bảng tính chi phí và biểu đồ điểm hòa vốn) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/