🤝 Negotiation (Đàm phán)

Negotiation (Đàm phán) là một kỹ thuật thuộc nhóm Interpersonal and Team Skills Tools and Techniques, được sử dụng để đạt được thỏa thuận giữa hai hoặc nhiều bên có mục tiêu, lợi ích hoặc quan điểm khác nhau. Trong quản lý dự án, đàm phán là kỹ năng quan trọng giúp cân bằng lợi ích, giảm xung đột và đạt được kết quả win-win giữa các stakeholder, nhà cung cấp và thành viên nhóm.

🎯 Mục đích

  • Đạt được thỏa thuận công bằng và bền vững giữa các bên liên quan.
  • Giải quyết xung đột, khác biệt về lợi ích hoặc kỳ vọng.
  • Bảo vệ lợi ích dự án trong khi vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác.
  • Thúc đẩy tiến độ và hiệu quả ra quyết định.

⚙️ Các giai đoạn trong quá trình đàm phán

  1. Chuẩn bị (Preparation)
    • Xác định mục tiêu, lợi ích cốt lõi và giới hạn tối thiểu có thể chấp nhận (BATNA – Best Alternative to a Negotiated Agreement).
    • Thu thập thông tin về đối tác: nhu cầu, ưu tiên, phong cách làm việc và các yếu tố ảnh hưởng.
  2. Thảo luận (Discussion)
    • Trao đổi quan điểm, làm rõ nhu cầu và kỳ vọng của từng bên.
    • Giữ thái độ cởi mở và lắng nghe tích cực để hiểu sâu vấn đề.
  3. Đề xuất (Proposal)
    • Đưa ra các phương án hoặc gợi ý giải pháp có lợi cho cả hai bên.
    • Tập trung vào lợi ích chung thay vì vị thế đối đầu.
  4. Thương lượng (Bargaining)
    • Thỏa thuận và điều chỉnh điều kiện để tiến tới điểm cân bằng.
    • Có thể sử dụng kỹ thuật trade-off (trao đổi nhượng bộ) để đạt được kết quả đôi bên cùng có lợi.
  5. Kết thúc và xác nhận (Closure)
    • Ghi nhận các điểm đã thống nhất, đảm bảo tất cả các bên hiểu rõ và đồng ý.
    • Xác lập cam kết bằng văn bản hoặc biên bản thỏa thuận (nếu cần).
  6. Theo dõi sau đàm phán (Follow-up)
    • Đảm bảo các điều khoản đã thỏa thuận được thực hiện đúng.
    • Duy trì mối quan hệ hợp tác tích cực giữa các bên.

🧩 Các kỹ thuật đàm phán phổ biến

  • Collaborative Negotiation: Hợp tác để tìm giải pháp win-win, hướng đến lợi ích chung lâu dài.
  • Competitive Negotiation: Tập trung giành lợi thế tối đa cho một bên, thường áp dụng khi tài nguyên khan hiếm.
  • Compromising Approach: Cả hai bên cùng nhượng bộ một phần để đạt thỏa thuận trung dung.
  • Soft Negotiation: Duy trì mối quan hệ là ưu tiên chính, đôi khi chấp nhận nhường lợi ích nhỏ.
  • Hard Negotiation: Cứng rắn, sử dụng dữ liệu và nguyên tắc rõ ràng để đạt kết quả mong muốn.

💬 Ví dụ minh họa

Trong quá trình triển khai dự án xây dựng phần mềm, nhóm dự án cần gia hạn thời gian bàn giao với khách hàng.
Project Manager đã:

  • Chuẩn bị kỹ dữ liệu về khối lượng công việc tăng thêm và ảnh hưởng đến chất lượng nếu không gia hạn.
  • Lắng nghe nhu cầu của khách hàng, phát hiện họ cần bản demo sớm cho hội nghị.
  • Đề xuất giải pháp win-win: bàn giao bản demo đúng thời hạn và gia hạn thêm 2 tuần cho bản chính thức.
    ➡️ Kết quả: Khách hàng đồng ý, dự án duy trì mối quan hệ tích cực và vẫn đảm bảo chất lượng sản phẩm.

💡 Lợi ích

  • Giảm xung đột và tăng tính hợp tác giữa các bên.
  • Tăng tính linh hoạt trong quản lý phạm vi, chi phí và thời gian.
  • Nâng cao kỹ năng giao tiếp và ra quyết định của Project Manager.
  • Thúc đẩy kết quả win-win và mối quan hệ bền vững.

⚠️ Hạn chế

  • Tốn thời gian nếu các bên có quan điểm quá khác biệt.
  • Dễ xảy ra hiểu lầm nếu thiếu kỹ năng giao tiếp hoặc chuẩn bị không kỹ.
  • Nguy cơ mất uy tín nếu một bên không tuân thủ cam kết sau đàm phán.
  • Không phải lúc nào cũng đạt được kết quả đôi bên cùng thắng.

🧭 Lưu ý khi sử dụng

📎 Tải Template
👉 Bạn có thể tải Negotiation Template (biểu mẫu hướng dẫn quy trình và ghi nhận kết quả đàm phán trong dự án) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/