⚖️ Strategies for Overall Project Risk (Chiến lược cho rủi ro tổng thể của dự án)

Strategies for Overall Project Risk (Chiến lược cho rủi ro tổng thể của dự án) là một Tool and Technique thuộc nhóm Ungrouped Tools and Techniques trong PMBOK® Guide – Sixth Edition.

Kỹ thuật này được sử dụng chủ yếu trong quy trình Plan Risk Responses (Lập kế hoạch ứng phó rủi ro) nhằm xây dựng chiến lược tổng thể để quản lý tác động tích lũy của các rủi ro cá nhân lên toàn bộ dự án.

Không giống với Individual Risk Response Strategies (chiến lược cho từng rủi ro cụ thể), kỹ thuật này tập trung vào rủi ro tổng thể (overall risk) — tức là mức độ không chắc chắn tổng thể ảnh hưởng đến khả năng đạt được các mục tiêu của dự án.

🎯 Mục đích của Strategies for Overall Project Risk

Mục tiêu chính của Strategies for Overall Project Risk là:

  • Đánh giá và quản lý mức độ rủi ro tổng thể của dự án, không chỉ từng rủi ro riêng lẻ.
  • Xây dựng hướng đi chiến lược để cân bằng giữa rủi ro và cơ hội.
  • Giúp quản lý kỳ vọng của stakeholders về khả năng thành công của dự án.
  • Giảm khả năng dự án bị thất bại do rủi ro tích lũy vượt ngưỡng chịu đựng.

🧭 Các chiến lược tổng thể phổ biến cho rủi ro dự án

PMBOK đề xuất nhiều hướng tiếp cận khác nhau, tùy thuộc vào mức độ rủi ro tổng thể (tích cực hoặc tiêu cực):

1. Avoid (Tránh rủi ro tổng thể)

  • Áp dụng khi tổng thể dự án có rủi ro vượt quá khả năng chấp nhận.
  • Thường bằng cách thay đổi phạm vi, mục tiêu, hoặc cách tiếp cận để loại bỏ nguyên nhân chính gây rủi ro.

Ví dụ:
Nếu dự án phát triển công nghệ mới có rủi ro kỹ thuật cao, tổ chức có thể chuyển sang giải pháp đã được chứng minh để giảm rủi ro tổng thể.

2. Exploit (Khai thác rủi ro tích cực tổng thể)

  • Khi rủi ro tổng thể mang tính tích cực (opportunity), tổ chức có thể đầu tư thêm để đảm bảo cơ hội xảy ra.
  • Ví dụ: mở rộng quy mô dự án hoặc tăng tốc đầu tư để đạt lợi thế thị trường.

3. Transfer / Share (Chia sẻ hoặc chuyển giao)

  • Chuyển một phần rủi ro tổng thể sang đối tác, nhà thầu hoặc bên thứ ba.
  • Ví dụ: ký hợp đồng hợp tác chia sẻ rủi ro và lợi ích, hoặc mua bảo hiểm cho phần rủi ro cao.

4. Mitigate (Giảm thiểu)

  • Giảm khả năng hoặc tác động của rủi ro tổng thể bằng các hành động chiến lược.
  • Ví dụ: tăng ngân sách dự phòng, thêm thời gian buffer, hoặc triển khai giai đoạn thử nghiệm (pilot phase) trước.

5. Accept (Chấp nhận)

  • Khi rủi ro tổng thể nằm trong ngưỡng chấp nhận, tổ chức có thể không hành động đặc biệt ngoài việc theo dõi.
  • Thường đi kèm với contingency plan (kế hoạch dự phòng) nếu rủi ro tăng cao.

⚙️ Quy trình áp dụng Strategies for Overall Project Risk

  1. Xác định rủi ro tổng thể:
    • Tổng hợp các rủi ro cá nhân từ Risk Register, kết hợp với rủi ro chiến lược và rủi ro bên ngoài.
  2. Đánh giá mức độ rủi ro tổng thể:
    • Dùng Qualitative và Quantitative Risk Analysis để đo lường khả năng và tác động tổng hợp.
  3. Xác định chiến lược phù hợp:
    • Dựa vào Risk Appetite (khẩu vị rủi ro) và Risk Threshold (ngưỡng rủi ro) của tổ chức.
  4. Lập kế hoạch và hành động:
    • Ghi rõ hành động chiến lược, ngân sách, người chịu trách nhiệm trong Risk Management Plan.
  5. Theo dõi và cập nhật:
    • Giám sát các chỉ số rủi ro tổng thể (Overall Risk Indicator) và điều chỉnh khi cần.

💡 Ví dụ minh họa thực tế

Một dự án chuyển đổi số trong ngân hàng được đánh giá có rủi ro tổng thể cao do phụ thuộc vào nhiều bên thứ ba (vendor, data center, và quy định pháp lý).

  • PM cùng Ban giám đốc quyết định chuyển giao một phần rủi ro cho đối tác công nghệ (Transfer) bằng cách ký hợp đồng dịch vụ có điều khoản đảm bảo SLA và trách nhiệm pháp lý rõ ràng.
  • Đồng thời, tổ chức thiết lập quỹ dự phòng rủi ro chiến lược (Mitigate) để ứng phó khi có biến động pháp lý.

Kết quả: Mức độ rủi ro tổng thể giảm từ Cao xuống Trung bình, giúp dự án duy trì trong phạm vi chấp nhận.

✅ Lợi ích của Strategies for Overall Project Risk

  • Cung cấp cái nhìn chiến lược và toàn diện về rủi ro dự án.
  • Giúp lãnh đạo ra quyết định cấp cao dựa trên khả năng chịu rủi ro của tổ chức.
  • Tăng tính chủ động trong việc quản lý các biến số không chắc chắn.
  • Tạo sự liên kết giữa chiến lược rủi ro và mục tiêu kinh doanh.

⚠️ Mặt hạn chế

  • Khó định lượng vì rủi ro tổng thể thường là tổng hợp nhiều yếu tố không đồng nhất.
  • Phụ thuộc vào dữ liệu đầu vào của các rủi ro cá nhân và môi trường bên ngoài.
  • Có thể gây nhầm lẫn với chiến lược rủi ro cá nhân nếu không phân biệt rõ.
  • Cần sự tham gia của cấp quản lý cao để đảm bảo hành động chiến lược khả thi.

🧭 Lưu ý khi sử dụng

  • Luôn xác định mức độ chấp nhận rủi ro (Risk Appetite) trước khi chọn chiến lược.
  • Kết hợp với Strategies for Threats và Strategies for Opportunities để đảm bảo cân bằng tổng thể.
  • Ghi lại quyết định chiến lược trong Risk Report và cập nhật định kỳ.
  • Nên sử dụng công cụ Monte Carlo Simulation để đánh giá xác suất thành công của dự án trong từng kịch bản rủi ro tổng thể.

📎 Tải Template

👉 Bạn có thể tải Overall Project Risk Strategy Template (Biểu mẫu xây dựng chiến lược cho rủi ro tổng thể của dự án) tại:
🔗 https://nguyenhainam.info/pm-toolbox/